Nasiona kolendry

Kolendra

Zioła i przyprawy to prawdziwe bogactwo smaków i aromatów. Pochodzą z różnych zakątków świata, mają swoje charakterystyczne właściwości, dzięki czemu każde z nich nadaje inny ton potrawom. Liście, korzenie, kwiatostany, owoce – to właśnie te elementy roślin przyprawowych przesądzają o niezastąpionych aromatach, które goszczą w naszych kuchniach i w restauracjach. Niektóre zioła i przyprawy doskonale komponują się z mięsami czerwonymi, inne z białymi, jeszcze inne z rybami czy owocami morza, a kolejne z kapustą lub fasolą. Można by tak wymieniać bez końca. Takich specyficznych połączeń jest mnóstwo. A z czym najlepiej komponuje się znakomita, aczkolwiek niezbyt popularna w Polsce przyprawa, jaką jest kolendra? To aromatyczne zioło o ostro-świeżym smaku stosowane jest przede wszystkim w kuchni azjatyckiej.

Kolendrę chętnie dodaje się do dań tworzonych na bazie owoców morza, do potraw z ryb, również do niektórych zup, do sałatek warzywnych. Liście kolendry często stosuje się również jako element dekoracyjny potraw, natomiast sproszkowane ziarno kolendry stosuje się jako jeden ze składników mieszanek przyprawowych, na przykład popularnego curry. Kolendra to jednak nie tylko walory smakowe, a również właściwości lecznicze. Ogólnie rzecz biorąc, jest to bardzo ciekawa roślina, którą można wykorzystać na wiele sposobów. Warto więc przyjrzeć się jej bliżej.

Właściwości kolendry

Kolendra to oczywiście w pierwszym rzędzie właściwości smakowe, co ma odzwierciedlenie w jej częstej obecności w świecie kulinariów. Liście kolendry nadają potrawom ostrego, charakterystycznego smaku i orzeźwiającego zapachu. Natomiast owoce kolendry dodają daniom tonu korzennego, pikantnego, z lekką nutą cytrusową.

Przypatrując się właściwościom kolendry, nie sposób nie wspomnieć także o jej doskonałym działaniu na układ trawienny. Owoce tej rośliny w znacznym stopniu przyczyniają się do łagodzenia, albo całkowitego likwidowania, skurczów mięśni przewodu pokarmowego, przywracają prawidłową perystaltykę jelit oraz działają wiatropędnie i moczopędnie. Ponadto, kolendra przyspiesza proces trawienia, dzięki temu, ze stymuluje wytwarzanie soku żołądkowego. Roślina ta jest także pomocna przy kłopotach z wypróżnianiem, ponieważ wykazuje lekkie działanie przeczyszczające. Kolendra ma także właściwości wpływające pobudzająco na łaknienie.

Co do innych właściwości leczniczych, dzięki występującym w kolendrze licznym olejkom eterycznym, wykazuje ona działanie przeciwzapalne, antybakteryjne i przeciwwirusowe. Natomiast dzięki zawartym w kolendrze kwasom tłuszczowym, roślina ta przyczynia się do obniżania poziomu cholesterolu. Kolendra posiada także cenne przeciwutleniacze. Na koniec warto wspomnieć o uspokajających właściwościach owoców tej rośliny.

Kolendra pomaga w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, w niedokwaśności, przy zaparciach, wzdęciach oraz kolce jelitowej.

Zastosowanie kolendry

Klopsiki z kolendrą

Jeżeli chodzi o zastosowanie w kuchni, kolendra jest bardzo uniwersalną przyprawą, stosowaną zarówno w formie świeżej, wtedy wykorzystuje się liście tej rośliny, jak i sproszkowanej – są to jej zmielone ziarna. Nieco rzadziej stosuje się liście w formie suszonej oraz całe ziarna kolendry. Kuchnia azjatycka to mnóstwo receptur, w których to właśnie kolendra spełnia ważną rolę. Dania tajskie, indyjskie, chińskie, wietnamskie – wszędzie tu kolendra gra pierwsze skrzypce, jeśli chodzi o wykorzystywane zioła i przyprawy. Kolendra to doskonały dodatek do potraw z krewetek, krabów, do niektórych ryb, na przykład łososia, tuńczyka, węgorza. Znakomicie harmonizuje z roślinami strączkowymi, dlatego też stosuje się ją do potraw z fasoli, grochu, ciecierzycy, soi, bobu, soczewicy, itp. Jeśli natomiast komuś znudził się smak gotowanych z samą solą warzyw, ziemniaków lub ryżu, szczypta kolendry dodana podczas gotowania lub smażenia będzie wielkim urozmaiceniem.

Zupa jogurtowa z kolendrą

Kolendra doskonale sprawdza się też jako składnik następujących zup: fasolowej, ziemniaczanej, jarzynowej, marchewkowej. Przyprawiać kolendrą można mięsa, zarówno białe, jak kurczak, jak i czerwone, jak wieprzowina czy wołowina. Wykorzystuje się ją również do potraw z mięs mielonych, na przykład do pulpecików lub kotletów mielonych. Kolendra to także kapitalny dodatek do sosów, dipów, sals oraz do sałatek warzywnych. A jeśli ktoś samemu wytwarza takie kulinarne cuda, jak wędliny, pasztety, czy pieczywo, nuta kolendry może okazać się elementem przesądzającym o niepowtarzalnym smaku naszej autorskiej potrawy.

A jakie są inne, oprócz kulinarnego, zastosowania kolendry? Używa się jej leczniczo, w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, w niedokwaśności, przy zaparciach, wzdęciach, kolce jelitowej. Osoby mające problemy ze zbyt małym apetytem powinny skłonić się ku spożywaniu kolendry, ponieważ przywraca ona chęć do jedzenia. Kolendra ma również zastosowanie w leczeniu przeziębień, stanów zapalnych organizmu, na przykład dróg oddechowych lub skóry, a ze względu na zawarte w niej przeciwutleniacze, działa antynowotworowo.

Roślinę tę stosuje się w ziołolecznictwie, jako składnik mieszanek ziołowych między innymi na kłopoty trawienne, reumatyzm, dolegliwości stawów. Ze względu na zapach zaś, spore znaczenie ma olejek kolendrowy, który wykorzystywany jest w farmacji, kosmetyce, perfumerii, przemyśle spożywczym, tytoniowym i alkoholowym. Owoce kolendry są też pomocne przy stanach napięcia nerwowego, wykazują działanie odprężające.

Kolendra ze względu na zawarte w niej przeciwutleniacze, działa antynowotworowo.

Uprawa kolendry

Kolendra przywędrowała do Europu z Bliskiego Wschodu oraz wschodnich rejonów Morza Śródziemnego. Dziś uprawia się ją powszechnie niemal w bardzo wielu krajach, w tym także w Polsce. Kolendra to roślina jednoroczna, należąca do rodziny selerowatych. Sieje się ją wczesną wiosną, z nasion wprowadzanych prosto do gruntu, w rzędach co około 30-40 cm, na głębokość około 1,5 cm. Zbiory przeprowadza się w okolicach sierpnia. Gleba powinna być ciepła, lekka, sucha. Do uprawy kolendry wybiera się miejsca dobrze nasłonecznione. Pielęgnacja rosnącej kolendry polega na podlewaniu, usuwaniu chwastów oraz nawożeniu.